Keltische bomenkalender | zoek je eigen boom

Kijk welke boom bij jou hoort en lees erbij hoe de boom jou omschrijft als mens. Vlakbij de Keltische bomenkalender vind je ook de ingang naar het speelbos.  Op het open terrein daar kun je in het voorjaar ook ooievaars aantreffen. Op de wal rond het beheerdersdeel kun je moeflons zien lopen. De bomenkalender is vrij toegankelijk voor ouders met kinderen, van buiten De Leughte. Parkeer bij de ingang en loop dan langs de de speeltuin een km. Tip: hier vlakbij is ook de ingang van het Leughtenpad!

Laat iedereen zijn/haar eigen boom zoeken

Alle foto's: Allard Bijlsma.

Achtergrond bij de kalender

De Keltische bomenkalender is (in moderne vorm) een systeem dat — net als een horoscoop — mensen koppelt aan een boom, afhankelijk van hun geboortedatum. Elke periode in het jaar hoort bij een bepaalde “levensboom”. Volgens dit idee drukt de boom deels iemands karakter en eigenschappen uit. 

Er bestaan verschillende varianten van de kalender:

  • Een veelgenoemde variant is de indeling in zo’n 13 “maanden” (of lunarmomenten), waarbij elke maand valt onder een boomsoort. 

  • Een andere, oudere of alternatieve variant kent ~39 perioden van enkele dagen, gekoppeld aan circa 21 boomsoorten. 

Welke variant je hanteert, bepaalt welke boom bij jouw geboortedatum hoort. Bomen als eik, beuk, berk of olijf krijgen soms een bijzondere status — bijvoorbeeld als seizoensbomen bij seizoenswisselingen.

Voor aanhangers symboliseren bomen méér dan alleen natuur: ze zijn volgens de Keltische traditie levende wezens met een spirituele betekenis — dragers van wijsheid, energie en band met de aarde. Je “levensboom” zou dus iets over jouw innerlijke natuur zeggen. Door te kijken naar de boom die bij je geboortedatum hoort, “koppel” je jezelf aan de kwaliteiten of energieën die traditioneel aan die boom worden toegeschreven — bijvoorbeeld vitaliteit, rust, creativiteit, doorzettingsvermogen, afhankelijk van de boom. Voor sommigen is het ook een manier om meer aandacht voor en verbinding met natuur, bomen en seizoenritmes te ontwikkelen — alsof je via je “levensboom” op een bewuste manier meebeweegt met het ritme van de natuur.

De kalender bekijken (PDF): [ klik hier ]

Inheems versus exoot

Niet alle bomen binnen de bomenkalender worden gezien als inheems (bomen die in Nederland horen). De exoten in de lijst, zoals de vijg en de olijfboom doen het ook zichtbaar minder goed op deze plek. Eind 2025 is zo de olijfboom al vervangen, omdat de ooit geplante al weer dood was. Ook de walnoot, cipres en de ceder behoren tot de uitheemse soorten, en worden ook wel exoot genoemd.

Dat wil niet zeggen dat het met alle inheemse soorten goed gaat in Nederland. Zo hebben de essen te maken met een agressieve schimmelziekte, die voor verdorde bladeren zorgt. Ook van de iepen is bekend dat die massaal afsterven, als ze worden aangetast door een schimmelziekte, verspreid door de iepenspintkever. De iep en de es binnen De Leughte zien er nog goed uit gelukkig.

De Keltische bomen in de winter, met de nieuwe olijfboom | Allard Bijlsma.

En wie waren de Kelten?

De Kelten waren een groep volkeren in Europa die leefden van ongeveer 800 v.Chr. tot de Romeinse tijd. Ze woonden in gebieden zoals het huidige Frankrijk, Groot-Brittannië, Ierland en Midden-Europa. Ze hadden geen één rijk, maar bestonden uit verschillende stammen met een vergelijkbare cultuur en taal. De Kelten stonden bekend om hun kunst, metaalbewerking en druïden (priesters). Veel kennis over hen komt van Romeinen zoals Julius Caesar, die hen beschreven. De Keltische religie is soms ook op te vatten als een natuurgodsdienst. De mythologische verhalen zijn vaak verhalende verklaringen voor historische feiten of rituelen.

Bomen speelden een zeer belangrijke en veelzijdige rol in het leven van de Kelten. Ze waren niet alleen een praktische bron van voedsel en materialen, maar vooral ook een spiritueel en symbolisch middelpunt van hun wereldbeeld. Voor de Kelten was de natuur levend en bezield, en bomen namen daarin een bijzondere plaats in. In religieus opzicht vormden bomen en bossen de heilige ruimte van de Kelten. In tegenstelling tot bijvoorbeeld de Romeinen bouwden zij nauwelijks tempels van steen; hun rituelen vonden plaats in de natuur, vaak in zogenaamde heilige bossen of wouden (sacred groves). Hier voerden de druïden – de priesters en geleerden van de Keltische samenleving – ceremonies uit, zoals offers, rechtspraak en belangrijke bijeenkomsten. Vooral de eik werd als heilig gezien en stond symbool voor kracht, duurzaamheid en wijsheid. Daarnaast hadden bomen een sterke symbolische en spirituele betekenis. Elke boomsoort werd geassocieerd met bepaalde eigenschappen of krachten. Zo stond de berk voor vernieuwing en een nieuw begin, terwijl de hulst bescherming bood en de lijsterbes werd gezien als een magische boom die kwade invloeden kon afweren. Bomen werden vaak gezien als een verbinding tussen verschillende werelden: hun wortels in de onderwereld, hun stam op aarde en hun kruin in de hemel.

Ook in taal en kennis speelden bomen een rol. De Kelten gebruikten het ogham-schrift, een oud alfabet waarbij letters vaak gekoppeld waren aan bomen en hun symboliek. Dit schrift werd onder andere gebruikt op stenen en houten voorwerpen en had naast praktische ook een spirituele betekenis. Verder waren bomen verbonden aan het verloop van de tijd en de seizoenen. In latere interpretaties is dit terug te zien in de zogenaamde Keltische bomenkalender, waarin perioden van het jaar gekoppeld zijn aan specifieke boomsoorten. Hoewel deze kalender niet volledig historisch bewezen is, weerspiegelt hij wel hoe belangrijk bomen waren in het denken over cycli van groei, dood en wedergeboorte. De belangrijkste boom van de Kelten was de eik.
Zie verder: nl.wikipedia.org/wiki/Keltische_mythologie 

(c) kaart: Wikipedia.